Hoşgeldiniz. Unutmayın, çok istiyorsanız mutlaka bir yolu vardır.!

Türkçede Sesler Ve Sınıflandırılması 1 Kasım 1928’de kabul edilen resmî alfabede Türkiye Türkçesinin sesleri29 harfle (a , b , c , ç , d ,

  1. Sponsorlu Bağlantılar


    Türkçede Sesler Ve Sınıflandırılması

    Sponsorlu Bağlantılar




    Türkçede Sesler Ve Sınıflandırılması
    1 Kasım 1928’de kabul edilen resmî alfabede Türkiye Türkçesinin sesleri29 harfle (a, b, c, ç, d, e, f, g, ğ, h, i, ı, j, k, l, m, n, o, ö, p,r, s, ş, t, u, ü, v, y, z) gösterilmektedir. Ancak Arapçadan, Farsçadanve batı dillerinden Türkçeye girerek Türkçeleşen kelimelerdeki seslerde bu sayıya eklendiğinde Türkiye Türkçesinde kullanılan seslerinsayısı 40’a yaklaşmaktadır. Yukarıdaki transkripsiyon alfabesi, bukonuda bir fikir verecektir. Türkçede olmayan sesler çıkarıldığında busayının azalacağı muhakkaktır.

    Resmî alfabede, dilde kolaylık sağlama sebebiyle birbirine yakınseslerden tek harfle gösterilenleri kapı - kelebek; hayâĺ - halı; gezi- galip - kapağı - bebeğe; seni - senin elini gibi kelimelerinsöylenişinde sezmek mümkündür. Örneklerde, koyu yazılan seslerinbirbirinden farklı sesler olduğuna dikkat ediniz.

    Sesler, ses geçidinin açık veya kapalı olmasına göre ünlü (sesli,vokal) ve ünsüz (sessiz, konsonant) olmak üzere ikiye ayrılır:
    ÜNLÜLER

    Oluşumları sırasında herhangi bir takıntıya uğramayan, sedalarınısadece ses tellerinin titreşiminden alan seslerdir. a, e, ı, i o, ö, u,ü Türkçedeki ünlülerdir. Bu sesler, dört ölçüye göre sınıflandırılır:

    1. Oluşum noktalarına göre: Ağzın gerisinde, dilin arka tarafındaoluşan a, ı, o, u sesleri art (kalın) ünlülerdir. Dilin önesürülmesiyle ağzın ön kısmında oluşan e, i, ö, ü sesleri de ön (ince)ünlülerdir.

    2. Dudakların durumuna göre: Oluşumunda dudakların yuvarlak şekilaldığı, büzülmeye uğradığı o, ö, u, ü sesleri yuvarlak ünlülerdir.Oluşumunda dudakların açık kaldığı a, e, ı, i sesleri düz ünlülerdir.

    3. Ağız boşluğunun durumuna göre: Oluşumu sırasında ağız boşluğunungeniş olduğu a, e, o, ö sesleri geniş; ağız boşluğunun dar olduğu ı, i,u, ü sesleri dar ünlülerdir.

    4. Sesin süreklilik derecesine göre: Söylenişi sürekli olan ünlüleruzun ünlülerdir. Söylenişi bir anda (kısa sürede) olan ünlüler kısaünlülerdir. Türkiye Türkçesinde uzun ünlülere (ā, ê, î, ū, û) Arapça veFarsçadan dilimize giren kelimelerde rastlanır. Yakut ve TürkmenTürkçelerinde görülen uzun ünlüler ise ana Türkçeden kalmadır. TürkiyeTürkçesindeki ünlüler kısadır.

    Ünlüleri bir tabloda şöyle gösterebiliriz:

    Düz
    Yuvarlak


    Geniş
    Dar
    Geniş
    Dar

    Art (kalın)
    A
    I
    O
    U

    Ön (ince)
    E
    İ
    Ö
    Ü


    Bu tabloya göre ünlülerin özelliklerini kolayca söyleyebiliriz:

    a : Art, düz, geniştir. o : Art, yuvarlak, geniştir.

    ı : Art, düz, dardır. ö : Ön, yuvarlak, geniştir.

    e : Ön, düz, geniştir. u : Art, yuvarlak, dardır.

    i : Ön, düz, dardır. ü : Ön, yuvarlak, dardır.
    ÜNSÜZLER

    Oluşumları sırasında ses yolunda (ses telleri, küçük dil, dil, damak,dişler ve dudaklarda) bir engelle karşılaşan, takıntıya uğrayanseslerdir. Oluşum noktalarının çokluğu sebebiyle bütün dillerdeünsüzlerin sayısı ünlülerden fazladır. Türkçede de alfabede gösterilen29 sesten 21’i ünsüzdür. (b, c, ç, d, f, g, ğ, h, j, k, l, m, n, p, r,s, ş, t, v, y, z)

    Ünsüzler, takıntılı sesler olduğu için tek başlarına söylenemezler, tekbaşlarına hece ve kelime olamazlar. Dillerdeki ünsüz sesler, tekbaşlarına söylenemediği için önüne veya arkasına bir ünlü getirilerektelaffuz edilirler: ef, el, es, en; ce, de, fe, ge gibi. Dilimizdekiünsüz sesler ise, tek tek söylenirken Türkçenin ses özelliği ve yapısıdikkate alınarak be, ce, çe, de, fe, ga, ge, ha (he, hı), je, ka (ke),le, me, ne, pe, re, se, şe, te, ve, ye, ze şeklinde söylenmelidir. Nharfini en, m harfini em, h harfini aş veya eyç, s’yi es, r’yi arşeklinde okumak yanlıştır. Özellikle Türkçe kısaltmaları okurken bunadikkat etmek gerekir. Türkçe olmadığı için BBC kısaltması bi bi si; CNNkısaltması si en en şeklinde okunabilir ama Has Bilgi Birikimkısaltmasını (HBB) eyç bi bi; Nergis Televizyonu kısaltmasını (NTV) enti vi; Türkiye kısaltmasını () ti ar; televizyon kısaltmasını (TV) tivi şeklinde söylemek de yanlıştır.

    Ünsüzler, tonlu - tonsuz oluşlarına göre, temas derecelerine göre ve oluşum noktalarına göre sınıflandırılır:

    1. Tonlu - tonsuz oluşlarına göre: Oluşumları sırasında ses tellerinititreştiren b, c, d, g, ğ, j, l, m, n, r, v, y, z sesleri tonlu(sedalı, yumuşak); bunların dışında kalan ve ses tellerinititreştirmeyen ç, f, h, k, p, s, ş, t sesleri tonsuzdur. Tonluünsüzlerin tonsuz ünsüzler içinde karşılığı olanlar vardır. Bunlaraşağıdaki tabloda alt alta gelecek şekilde gösterilmiştir. l m n r yünsüzlerinin ise tonsuz karşılıkları yoktur. Bunlar ayrı bir grupoluşturlar.

    2. Temas derecelerine göre: b, c, ç, d, g, k, p, t ünsüzlerinin oluşumusırasında işleyen organlar birbirine tam temasla hava yolunu kapatarak,geçit vermedikleri için bu sesler, akciğerden gelen havanın, önüneçıkan engeli aşmasıyla (patlamayla) oluşur. Hışırtı veya fısırtıhalinde sürekli olarak söylenemeyen bu sesler, süreksiz (patlayıcı)ünsüzlerdir.

    f, ğ, h, j, l, m, n, r, s, ş, v, y, z ünsüzlerinin oluşumu sırasındaise ses yolundaki organlar birbirlerine tam temas etmezler. Havaakımının geçişi için az çok bir aralık olur. Bu sesler, hışırtı veyamırıltı (ssss..., şşşşş..., mmmm...,) şeklinde sürekli söylenmeye uygunolduğu için sürekli ünsüzler olarak adlandırılır.

    İçinde sürekli ünsüzlerin bulunduğu (peçete, çaput, ketçap, açıktagibi) bazı sözlerde, söz öbeklerinde çıkakları yakın seslerin art ardagelmesi sonucu söyleyişin güçlüğe uğraması kulağı rahatsız eder. Bunakakofoni de denir. Bu tarzdaki kelimeler, bestelenmeye pek uygundeğildir.

    Tonlu - tonsuz oluşlarına göre ve temas derecelerine göre ünsüzleri bir tabloda şöyle gösterebiliriz:

    Süreksiz
    Sürekli


    Tonsuz (sert, sedasız,)
    p ç t k
    f h s ş

    Tonlu (yumuşak, sedalı)
    b c d g
    v ğ z j
    l m n r y


    3. Oluşum noktalarına göre ünsüzler: Ünsüzler, ses yolundaki oluşum yerlerine göre önden arkaya doğru da sınıflandırılır.
    Ünsüzler, tek tek dikkatli bir şekilde söylenirse, bunların nerede ve nasıl oluştukları pratik bir biçimde tespit edilebilir.

    Kısaca Benzer Konulara da Bakmalısın

  2. Türkçede Kelime Türetme Yolları
  3. Türkçede Karşılığı Olan Yabancı Kelimeler
  4. Türkçede Yansıma İle Türetilmiş Sözcükler
  5. Türk Dil ve Lehçelerinin Özellikleri - Türk Dil Lehöelerinin Sınıflandırılması - Türk Dil
  6. Türkçede ki Ay İsimleri Nereden Geliyor
  7. Paylaş Facebook Twitter Google


  8. Sponsorlu Bağlantılar

 

 

<b>Yorum Yaparak Bu Konunun Geliştirilmesine Yardımcı Olabilirsin</b> Yorum Yaparak Bu Konunun Geliştirilmesine Yardımcı Olabilirsin


:

Powered by vBulletin® Version 4.2.5
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.
akrostiş şiirmektup örnekleri