Hoşgeldiniz. Unutmayın, çok istiyorsanız mutlaka bir yolu vardır.!

Gazel Nedir? Gazel Örnekleri Verirmisiniz Kısaca Benzer Konulara da Bakmalısın 'Haddeden Geçmiş Nezaket' adlı ünlü gazel hangi divan edebiyatı şairine aittir Gazel ismi ile ilgili
  • 5 üzerinden 5.00   |  Oy Veren: 15      

  1. Kayıtsız Üye
    Sponsorlu Bağlantılar


    Gazel Nedir? Gazel Örnekleri

    Sponsorlu Bağlantılar










  2. Sponsorlu Bağlantılar




    Gazel Nedir

    Gazel divan edebiyatının en yaygın kullanılan nazım biçimidir. Önceleri Arap edebiyatında kasidenin tegaüzzül adı verilen bir bölümü iken sonra ayrı bir biçim halinde gelişmiştir. Arapça'da "Kadınlarla Âşıkça söyleşi" manasına gelmektedir. İlk Gazel'i 530'da ölen İmruü'l-Kays'ın yazdığı söylenmektedir. İlk dönemlerde (İslam dininin ilk dönemlerinde) fazla ilgi görmemekle birlikte tepkiler de toplayan gazel daha sonra İran edebiyatında çok büyük ilgi görmüş ve Osmanlı Edebiyatı'na da buradan geçiş yapmıştır.

    Osmanlı Edebiyatı'nda gazelin en güzel örneklerini;

    • Fuzuli
    • Baki
    • Şeyhülislam Yahya
    • Nabi
    • Nedim
    • Şeyh Galib


    vermiştir.

    Gazel'in Özellikleri


    • Gazel beyit denilen ikili dizelerden oluşur.

    • Konusu genellikle liriktir.

    • Gazelin beyit sayısı 5-15 arasında değişir. Daha fazla beyitten olaşan gazellere müyezzel ya da mutavvel gazel denilir.

    • Gazelin ilk beyti "matla", son beyti ise "makta" adını alır.

    • Matla beytinin dizeleri kendi aralarında uyaklıdır (musarra). Sonraki beyitlerin ilk dizeleri serbest ikinci dizeleri ilk beyitle uyaklı olur (aa, ba, ca ...). Birden fazla musarra beytin bulunduğu gazel zü'l-metali, her beyti musarra olan gazel ise müselsel gazel adıyla bilinir.

    • İlk beyitten sonraki beyte "hüsn-i matla" (ilk beyitten güzel olması gerekir), son beyitten öncekine "hüsn-ü makta" (son beyitten güzel olması gerekir) denir.

    • Gazelin en güzel beyti ise beytü'l-gazel ya da şah beyit adıyla anılır. Bunun yeri ya da sırası önemli değildir. Bazı gazellerin matlasını oluşturan dizelerden birinci ya da ikincisinin matlası ikinci dizesi olarak yenilenmesine "redd'i-matla" denir. Şair mahlasını (şairin takma adı, ya da tanındığı ad) maktada ya da "hüsn-ü makta"da söyler. Bu durumda beyit ikinci bir adla "mahlas beyti" ya da "mahlashane" olarak anılır. Şairin mahlasını tevriyeli kullanmasına hüsn-ü tahallüs denir.

    • Dize ortalarında uyak bulunan gazele musammat, sonu getirilmemiş ya da beyit sayısı 5’in altında bulunan gazellere de "natamam" gazel denir. Başka şairlerin birkaç dize ekleyerek bend biçimine dönüştürdüğü gazellere "tahmis", "terbi" adı verilir. Bütün beyitlerinde aynı düşüncenin ele alındığı gazeller "yek ahenk gazel", her beyti öncekinden ustalıklı biçimde söylenmiş gazeller de "yek avaz gazel" olarak adlandırılır.

    • Gazeller konularına göre de çeşitli isimlerle tanımlanır. Aşka ilişkin acı, mutluluk gibi içli duyguların dile getirildiği gazeller "aşıkane", içki, yaşama boş verme, yaşamdan zevk alma gibi konularda yazılanlara "rindane", Yalnızca kadından bahseden gazeller "Şuhane", Öğretici konuları öğüt verici biçimde işleyenlere "Hakimane" denir.

    • Aşıkane gazellere en iyi örnek Fuzûlî’nin gazelleri, rindane gazellere en iyi örnek ise Bâkî’nin gazelleridir. Kadını, içkiyi ve ten zevklerini konu edinen gazeller ise, örneğin Nedîm’in gazelleri, "şuhane", öğretici nitelikli gazellere, örneğin Nâbî’nin ve Gülşehri'nin gazelleri, "hakimane gazel" denir. Ayrıca felsefi konularda yazılmış gazeller de vardır.

    • Gazeller eskiden bestelenerek okunurdu. Özelikle bestelenmek için yazılmış gazeller de vardır. Gazelleri makamla okuyan kişilere "gazelhan", gazel yazan usta şairlere ise "gazelsera" adı verilir.

    • Gazel, Türk müziğinde ise şiirin bir hanende tarafından doğaçtan seslendirilmesidir. Sesle taksim olarak da bilinir.

    Gazel örnekleri;

    Gazel
    Ne tende cân ile sensiz ümîd-i sıhhât olur
    Ne cân bedende gâm-ı firkatûnle rahat olur
    ( Vücudumda sensiz ne can ve sağlık umudu olur. Ne de can bedenimde ayrılığın gamıyla rahat yüzü görür.)

    Ne çâre var ki firâkunla eglenem bir dem
    Ne tâli’üm meded eyler visâle fırsat olur

    ( Ne senin ayrılığın yüzünden bir an oturup kalmanın çaresi var ne de talihim yardım eder de sana kavuşma fırsatı bulabilirim.)

    Ne şeb ki kûyuna yüz sürmesem o şeb ölürüm
    Ne gün ki kâmetüni görmesem kıyâmet olur

    (Hangi gece bulunduğun yerlere yüzümü sürmesem o gece ölürüm. Hangi günde selvi boyunu görmesem benim için kıyamet olur.)

    Dil ise gitdi kesülmez hevâ-yı aşkundan
    Nasîhat eyledüğümce beter melâmet olur

    (Gönül ise elden giden aşkının arzusundan bir türlü vazgeçmiyor, ben nasihat ettikçe o daha beter rezil oluyor.)

    Belâ budur ki alışdı belâlarunla gönül
    Gamun da gelse bâ’is-i meserret olur

    ( Asıl belâ şu ki gönül belâlarınla alıştı.Şimdi gönüle gamın da gelse sevinç sebebi oluyor.)

    Nedür bu tâli’ ile derdi Nef’î-i zârun
    Ne şûhı sevse mülâyim dedükçe âfet olur

    ( Bu talihsiz ve zavallı Nef’î’nin çektiği dertler nedir? Hangi güzeli sevse ona yumuşak huylu ve uysal dedikçe bir afet kesiliyor.)
    Nefi

    Gazel
    Ağyâre nigâh etmediğin nâz sanırdım
    Çok lutf imiş ol âşıka ben az sanırdım

    Gamzen dili rüsvâ-yı cihân eyledi

    Seyr eylemesem âyînede aks-i cemâlin
    Hüsn ile seni meh gibi mümtâz sanırdım

    Ma'mûr idügin bilmez idim böyle harâbât
    Mestâneleri hâne-ber-endâz sanırdım

    Sihr etdiğini senden işitdim yine Nef'î
    Yoksa sözünü hep senin i'câz sanırdım
    Nefi

    Açıklaması;
    Yabancıya bakmadığından ben nazlı sanırdım
    Ama çok alakalıymış aşığa ben az sanırdım

    Gülümsenle cihana beni rezil eyledin
    Oysa ben seni en yakın arkadaşım sanırdım

    Yüzünün aynadaki yansımsını görmesem
    Güzellikde seni ay gibi seçkin sanırdım

    Yapıcı olduğunu bilmezdim böyle harap olmuş
    Sarhoşları seni ev yıkıcı sanırdım

    Sihir yaptığı yeni senden işittim
    Nef'i yoksa sözünü hep icaz* sanardım




  3. Aradığınız Bilgiyi Bulamadıysanız Üye Olmadan
    BURAYA Tıklayarak Sorunuzu Düzgün Bir Başlık ile Yazabilirsiniz.
 

 

<b>Yorum Yaparak Bu Konunun Geliştirilmesine Yardımcı Olabilirsin</b> Yorum Yaparak Bu Konunun Geliştirilmesine Yardımcı Olabilirsin


:

Powered by vBulletin® Version 4.2.5
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.
akrostiş şiirmektup örnekleri